ИСОГКП · Каде што науката се среќава со инженерството
Истражувачки проекти
Научни истражувања во сеизмичко и конструктивно инженерство, климатска отпорност, зелено инженерство и напреден мониторинг на конструкции.
01 · CALM-BUILDINGS
Хибриден нискобуџетен систем за мониторинг на урбани згради со оперативна модална анализа базирана на МЕМС (CALM-Buildings)
Билатерален истражувачки проект со Техничкиот универзитет во Виена (TU Wien)
Билатерален истражувачки проект за развој на достапен систем за мониторинг на урбани згради преку синхронизирани МЕМС мерења и оперативна модална анализа.
Прототипот комбинира нискобуџетни акцелерометри, локално снимање на податоци и синхронизирани мерења на повеќе катови. Истражувањето оценува дали оваа модуларна архитектура може сигурно да ги утврдува динамичките својства на зградите и да биде практична за поширока примена во урбани средини.
Концепт на синхронизиран МЕМС систем за мониторингКонцепт на синхронизиран МЕМС систем за мониторинг
02 · ДИРИ
НАЗАД ВО ИДНИНАТА (БТФ) – ДИРИ
Граѓанска сеизмологија и реконструкција на историски земјотреси
„Назад во иднината“ (БТФ) е научна истражувачка иницијатива на Институтот за сеизмички отпорни градби и климатски промени (ИСОГКП), која ги истражува историските и поновите разорни земјотреси преку сеќавањата и искуствата на луѓето што ги преживеале.
Во основата на проектот е оригиналната методологија ДИРИ („Дали се сеќавате?“), развиена од ИСОГКП. Преку посебно подготвени онлајн прашалници и социјални мрежи се собираат сведоштва за ефектите од земјотреси, оштетувањата на зградите, однесувањето на луѓето, подготвеноста и јавната перцепција за сеизмичката безбедност.
Од историски земјотреси до граѓанска сеизмологија
Првата пилот-примена беше насочена кон земјотресите во Скопје во 1963 година (М6,1), во Црна Гора во 1979 година (М6,9) и во Спитак, Ерменија, во 1988 година (М6,8), за кои живите сведоци сѐ уште можеа да дадат вредни информации. Потоа методологијата беше применета и на понови настани, вклучувајќи го земјотресот во Драч во 2019 година и земјотресите во Хрватска во 2020 година.
Проектот покажува како граѓанската сеизмологија може да ги надополни инструменталните и историските записи, особено за земјотреси што се случиле пред современите системи за мерење силни движења и интернетско пријавување.
Научна и општествена вредност
ДИРИ овозможува да се зачуваат вредните сведоштва пред да исчезнат со текот на времето. Собраните податоци придонесуваат за подобро разбирање на историските земјотреси, однесувањето на зградите, реакциите на луѓето и долгорочната јавна перцепција за сеизмичкиот ризик.
Истражувањето се прошири и кон подготвеноста за земјотреси и јавната доверба во безбедноста на зградите, поврзувајќи го научното истражување со свеста за сеизмички ризик и јавната едукација.
Развиено од ИСОГКП Институт за сеизмички отпорни градби и климатски промени
03 · ПОДГОТВЕНОСТ ЗА ЗЕМЈОТРЕС
Подготвеност за земјотрес и јавна перцепција
Однесување и подготвеност на граѓаните и доверба во безбедноста на зградите
„Подготвеност за земјотрес и јавна перцепција“ е истражувачки проект на ИСОГКП што испитува како граѓаните го разбираат ризикот од земјотрес, како се однесуваат при сеизмички настани и колку веруваат во сеизмичката безбедност на зградите во кои живеат.
Преку онлајн прашалници и учество на граѓаните, проектот го поврзува земјотресното инженерство со јавната перцепција, подготвеноста и едукацијата за ризик од катастрофи. Истражувањето е започнато за подобро да се разберат знаењето и подготвеноста на граѓаните и нивната способност соодветно да реагираат при земјотрес.
Поуки од земјотресот во Битола во 2022 година
По земјотресот во Битола во 2022 година (M5,4), ИСОГКП спроведе анкета со 545 учесници, од кои 432 жители на Битола. Анкетата даде информации за тоа како луѓето го доживеале земјотресот, како реагирале и колку биле подготвени да се заштитат.
Резултатите покажаа јаз меѓу општата свесност и практичната подготвеност. Иако 85% од испитаниците сметале дека треба да останат внатре и да побараат засолниште наместо веднаш да ја напуштат зградата, само 8,8% го посочиле засолнувањето под маса како соодветна заштитна постапка.
Доверба во безбедноста на зградите
Проектот ја испитуваше и довербата на јавноста во сеизмичката безбедност на зградите во Северна Македонија. Граѓаните изразиле најголема доверба во зградите изградени по земјотресот во Скопје во 1963 година, особено во оние изградени меѓу 1964 и 1980 година.
Овој наод отвора важно истражувачко прашање: Дали довербата на граѓаните во зградите соодветствува со нивното вистинско сеизмичко проектирање, квалитетот на градбата и нивото на инженерска контрола? Разбирањето на оваа врска е важно затоа што перцепцијата за безбедноста на зградата може да влијае врз однесувањето при земјотрес.
Од истражување до подготвеност
Наодите укажуваат на потребата од постојана едукација за земјотреси, програми за подигање на јавната свест и практични вежби за подготвеност. Проектот има цел податоците од анкетите да ги претвори во знаење што поддржува подобра комуникација за ризикот, подготвеност за земјотреси и отпорност на заедниците.
Колку се подготвени граѓаните правилно да реагираат при следниот земјотрес?
Клучни наоди
545
Учесници во анкетата
432
Учесници од Битола
85%
Би останале внатре и би побарале засолниште
8.8%
Го посочиле засолнувањето под маса
Прашалник за подготвеност при земјотрес · македонски
